երէկ social dilemma֊ն եմ դիտել։ հիմնականում անդրադառնում ա մարդու՝ կախուածութիւն ձեռք բերելուն, եւ սոց․ ցանցերի ալգորիթմներին եւ արհեստական բանականութեանը, որը նախագծուած ա էդ կախուածութիւնը ստեղծելու, եւ ներգրաւուածութիւնն աւելացնելու համար։

դրանից մի օֆթոփ միտք՝ միշիկը մինասեանը իմ հասկանալով՝ AI էր աշխատում։ մտածում էր՝ եկէք մեդիայում դիցուք էմօների մասին քննարկում սկսենք։ ու բոլորը վազեցին էմօներից խօսելու՝ մի մասը թէ «վտանգաւոր են հանրութեան եւ իրենք իրենց համար»՝ մի մասն էլ թէ՝ «թողէք խեղճ էրեխեքին հանգիստ»։

ի դէպ, այդ մասին՝ յիշո՞ւմ էք մեր հանրութիւնը ինչ էժան կտեր ա կերել ընդամէնը մի քանի տարի առաջ։ ահա՝ զարգացում։ էսօր արդէն խօսում են էն մասին, թէ արթուր մանուկեանը՝ իմ քայլի պատգամաւորն՝ իրեն տուն ա առել։ ու դէ պարզւում ա որ ժառանգութիւն ստացած տունը վաճառել ա՝ աւելի էժան տուն ա առել, եւ ոչ մի յանցանք՝ բայց երեւի թէ՝ քննարկումների այլ մակարդակ։ էլի էժան ա, անշուշտ, բայց էմօների կամ լգբտ֊ի հետ համեմատելի չի՝ գոնէ կոռուպցիոն ռիսկերի մասին ա։

ու հիմնական միտքս՝ վերջերս habr֊ում յօդուած եմ կարդացել այն մասին որ/ինչու ազատ ծա֊ն սովորաբար զիջում ա ux֊ով եւ ui֊ով՝ սեփականատիրական նախագծերին։

ու social dilemma֊ն դիտելուց յետոյ մտածեցի որ եւ դիասպորան, եւ մաստոդոնը, եւ ջաբերը՝ մարդկանց բարդ են։ մի քանի օր առաջ մէկը գրանցուել ա թթում՝ ու էսօր գրել ա՝ ափսոս, երեւում ա ստեղ միայն դու ես գրում։ որովհետեւ միայն ինձ էր հետեւում, ու չի նկատել որ տեղական եւ համաշխարհային հոսքեր կան՝ առաջադէմ ինտերֆէյսը լռելեայն անջատուած ա։ ես երկար ժամանակ եմ ծախսում, ուղեկցում եմ մարդկանց, երբ հրաւիրում եմ՝ «հիմա տես էստեղ սէնց բան կայ, իսկ սա այսպէս ա աշխատում», ու իրենք շատ հարցեր են ունենում։

ընդհանուր առմամբ՝ նկատեցի որ մեր այլընտրանքային սոցիալական ցանցերն էնպէս են դիզայն արուած, որ չես էլ հասկանում ոնց օգտուել՝ ուր մնաց՝ կպնես։

#դիասպորա #մաստոդոն #սփիւռք #թութ #դիզայն #նախագծում #համացանց #ֆիլմ #անկապ #քաղաքականութիւն #հանրութիւն #պատմութիւն #ծրագրակազմ #ազատ_ծա #ազատութիւն

բնօրինակ սփիւռքում(եւ մեկնաբանութիւննե՞ր)

արդէն երկու նոութբուքս անց կացրի #ֆանթու ֊ից #ջենթու ֊ի, ու նկատում եմ որ փորթըջ ծառը ընդհանուր առմամբ աւելի լաւ վիճակում ա ու աւելի քիչ խնդիրներ են լինում։

բայց ասածս այլ ա՝ ջենթու֊ում ինձ մօտ նաեւ աշխատեց #մաելսթրոմ #խաղ֊ը, որ #1992֊ի խաղ ա, ու ես այն խաղացել եմ դեռ redhat-5.2֊ի (չշփոթել rhel֊ի հետ, այն թողարկուել ա #1998֊ի նոյեմբերին) վրայ։

այս խաղը դիստրիբուտիւների մեծամասնութիւնում բացակայում ա՝ չի կազմարկւում ոչ ժամանակակից կոմպիլեատորներով, եւ 64 բիթ համակարգերում, պահանջում ա հին SDL գրադարան։

սակայն ջենթու եբիլդներ կան, որ այն կազմարկում են։ այս հին ծրագրերից նաեւ սիրում եմ xv֊ն։

ու մտածեցի, որ սա նման ա «հին քաղաք» պահելուն, երբ մարդիկ կարող են գնալ, կամ ապրել քաղաքի հին մասում, որը մենթէյն են անում, ու մինչեւ այսօր պահել են։

սա պատմութեան եւ նախկին ժամանակի հետ կապի մասին ա, որը կորցնում ենք ու չենք զգում շատ ժամանակակից քաղաքներում՝ օրինակ երեւանում, եւ նաեւ էն պատճառով որ շատ պատմական ծրագրեր կամ մշակոյթ կապուած են եղել այլ երկաթի կամ օպերացիոն համակարգերի հետ՝ օրինակ աթարիի կամ ամիգայի աշխարհից են։

մաելսթրոմը, xv֊ն ու ուինդոումէյքերը՝ unix աշխարհից են ու դրանք հնարաւոր ա մենթէյն անել, ու այսօր օգտագործել, ու ինձ շատ դուր ա գալիս, որ մարդիկ կան որ դա անում են։ xv֊ն, ի դէպ, 1994֊ի ծրագիր ա, ու էն ժամանակ չկար png ֆորմատը, բայց այսօր այն ունի ժամանակակից փաթչեր եւ սատարում ա նոր նկարների ֆորմատներին, որը շատ հաւէս ա։

#իւնիքս #պատմութիւն #ժառանգութիւն #կապ #լինուքս #մշակոյթ #ծրագրակազմ

բնօրինակ սփիւռքում(եւ մեկնաբանութիւննե՞ր)

այսօր ակտուալ վերջին կայուն միջուկն եմ քաշում (5.6.11) որ հաւաքեմ, ու մտածեցի՝

ազատ ծրագրակազմի հետ գործ ունենալիս չունես էդ նոր վարկածներից վախը՝ զի չեն տանի քեզնից ոչ մի բան, իսկ եթէ տանեն բինար թողարկման մէջ՝ կարող ես հաւաքել այնպէս, որ լինի։ չեն զրկի հնարաւորութիւններից, յաճախ կաշխատի աւելի արագ, աւելի յուսալի, ու ընդհանուր առմամբ դու միշտ կուզես վերջին ստաբիլ վարկածներն ունենալ։ առհասարակ սովորում ես գնահատել նորը, հետաքրքրուել նորով, հետեւել նորին։ ի տարբերութիւն անազատ ծրագրակազմի, երբ կարող ա կառչես հին վարկածներից, ու անհանգիստ լինես։

#ծրագրակազմ #ազատ_ծա #տեքնոլոգիաներ #ազատութիւն

բնօրինակ սփիւռքում(եւ մեկնաբանութիւննե՞ր)

մտածում եմ, #ծրագրակազմ ֊ն այսօրուայ ինչքան #ազատական ա։

ու դա դեռ ամենասկզբից՝ իւնիքս ստեղծելիս մարդիկ մտածել էին ունենալ բովանդակութեան հանդէպ ագնոստիկ գործիքներ, որ իրենց գործն անում են։

այսօր՝ որովհետեւ միշտ փոխուում են, ինչպէս եւ հանրութիւնը, եւ շուկան, միշտ շարժման մէջ են։ հնարաւոր չի պատկերացնել ծրագիր, որ կայ ու էլ չի փոխուի։ այսինքն կան, մէկը կնութի tex֊ն ա, բայց նա հէնց այդ աշխարհից չի։

ու տարբեր տիրոյթներ կան՝ կան աւտորիտար էկոհամակարգեր՝ էփլի պէս, կան բազմազան՝ ու հետեւաբար աւելի կայուն՝ եթէ համակարգից մէկը վերանում ա՝ միւսը վերցնում ա իր դէրն ու պատասխանատուութիւնը, ինչպէս իսկական էկոհամակարգերում։

#էկոհամակարգ #տեքնոլոգիաներ #ազատութիւն #ազատականութիւն #ժամանակ

բնօրինակ սփիւռքում(եւ մեկնաբանութիւննե՞ր)

լիքը մարդիկ կարողանում են ոչ թէ պարզապէս օգտուել, այլ հէնց՝ take advantage of էն ինչ այլ մարդիկ արել են, ու դա ոչ մի ձեւ չի օգնում այդ աշխատանքը կատարած մարդկանց, կամ համայնքին՝ օգնում ա միայն իրենց։

դա կատարուում ա ամենատարբեր շերտերում։

սկսած դեբիլ դեւելոփերից որ կարողացել ա կայք սարքել որը վիդեօ ա փոխարկում իսկ տակից օգտագործում ա ffmpeg֊ը, որն ազատ ու համայնքի կողմից զարգացած գործիք ա, կամ կայքից որը տեքստ ֆայլերի ֆորմատներն ա իրար փոխում, բայց տակից օգտագործում ա ասենք կալիբրի փոխարկիչը, ու էդ կայքերը ձեզ ցոյց են տալիս գովազդ, թռնում են ձեր դէմքին զանազան առաջարկներով, ու լկտիութիւն են ունենում ուոթերմարկ դնել նկարի վրայ որը խմբագրել են տակից աշխատող ազատ imagemagick֊ով, քանի որ իրենց փող եւ անձնական տուեալներ չէք տալիս։

իսկ աւարտած դէ օրինակ անդրոիդ հեռախօսների արտադրողներով, որ ինչ ասես չեն աւելացնում լինուքս կերնելի մէջ, պլիւս լիքը ձեզ համար անպիտան, բայց իրենց համար կարեւոր սոֆթ են աւելացնում հեռախօսի մէջ, որը ձեզ վաճառում են։ ու էդ հեռախօսն ունենալիս դուք չէք կարող էդ ամէնը հանել։

էսպէս իրենք օգտուում են համայնքի սարքած բարիքներից՝ իսկ յետոյ անհամեմատ աւելի քիչ ջանք դնելով այդ գործի վրայ՝ աշխատում են անհամեմատ աւելի շատ փող։

ինչո՞ւ՝ որովհետեւ կարող են։ որովհետեւ մեր արտօնագրերը իրենց թոյլ են տալիս։ որովհետեւ մարդիկ կան, որ ասում են, որ bsd արտօնագիրը ամենալիբերալն ա։ ես այդ պնդման հետ բնաւ համաձայն չեմ։ այն ամենալիբերալը չի՝ ամենաալտրուիստականն ա։ ըստ որում ալտրուիստական ա ոչ թէ մարդկանց մեծամասնութեան՝ իրենց դնում ա վատ վիճակի մէջ, այլ մի քանիսի համար ա ալտրուիստական, որ փող են քաղելու հեղինակների արած գործից։

ու ես մտածում եմ, որ պէտք չի անել նոյնը, ինչ անում են իրենք։ էթիկապէս ճիշտ չի օգտագործել անդրոիդ նոյնիսկ իր ազատ ձեւով՝ ռեպլիկանտի, կամ թէկուզ ազատին մօտ՝ լինէյջի ձեւով։

պէտք չի։ դրանով մենք չենք նպաստում մեր ազատ օհ֊երի լաւացմանը, դրանով մենք նպաստում ենք անդրոիդում հասանելի յաւելուածների շատացմանը։ դրանով մենք նպաստում ենք որ vlc֊ն դարձել ա bsd արտօնագրի տակ՝ զի gpl ծրագրակազմը չի կարող լինել փլէյ սթորում՝ փլէյ սթորի պայմաններով ամէնը ինչ այնտեղից ներբեռնած ա՝ չի կարելի տարածել։

ու նաեւ էթիկապէս լաւ չի։ պէտք չի անել էնպէս ինչպէս իրենք են անում։ մեզ պէտք չեն իրենց սարքած պսեւդո ազատ գործիքները։ մենք մերը սարքում ենք ու կարող ենք զարգացնել։

#ազատութիւն #ծրագրակազմ #ազատ_ծա #ազատ_ծրագրակազմ #միջուկ #կերնել #լինուքս #անդրոիդ #արտօնագիր

բնօրինակ սփիւռքում(եւ մեկնաբանութիւննե՞ր)

երէկ տառապել եմ դեբիանի փաքաջինգի հետ։ եւ ջենքինս բիլդերի։

ուզում էի photolightmeter֊ը աւելացնել maemo-leste֊ի ռեպօներ։ ահաւոր երկար տեւեց։

ամենաբարդ խնդիրն էր, որի վրայ լռուել էի՝ բիլդ լինում էր ինձ մօտ, բիլդ լինում էր իրենց վմ֊ի մէջ, բայց չէր լինում նման վմ֊ի մէջ ջենքինսում։ որն արդէն երեք պլատֆորմի համար շինում ա՝ amd64, armhf, arm64։ ծրագիրս գրուած ա պասկալով, օգտագործում էի lazbuild այն կազմարկելու համար։

ուրեմն, սէնց փախած սխալ էր տալիս՝

Fatal: (10022) Can’t find unit FastHTMLParser used by Clipbrd

ուրեմն էս lazbuild֊ը չգիտեմ ինչի չէր հաւանում եղած քոմփայլ արած .o ու .ppu նիշքերը որ գալիս են իր հետ՝ LCL գրադարանի մաս են, կամ նրանք, որ ստանդարտ ֆրիպասկալի մաս են, ու ուզում էր կրկին կազմարկել ելատեքստից։

իսկ դէ փաթեր չէր գտնում։

տեղակայեցի fpc-source-3.0.4 ու դրա մէջ գտայ այդ fasthtmlparser.pas֊ը։ արդէն շինում էի ոչ թէ lazbuild֊ով այլ հէնց fpc֊ն կանչելով ու երկար երկար փաթեր տալով ամէն մի գրադարանի։

տուեցի՝ սա՝ -Fu/usr/share/fpcsrc/3.0.4/packages/chm/src/ — ոնց որ պէտք ա հէնց առանց բացատ աւելացնել -Fu արգումենտին

էլի չի գտնում։ վերջը դրա վերեւի դիրեկտորիայում գտայ ինչ֊որ fpmake.pp

root@devuan:/usr/lib/x86_64-linux-gnu/fpc/3.0.4# ls /usr/share/fpcsrc/3.0.4/packages/chm/
Makefile.fpc  fpmake.pp  src
root@devuan:/usr/lib/x86_64-linux-gnu/fpc/3.0.4#

ու յիշեցի որ ինչ֊որ fpmake կայ, որը փաքաջներ ա սարքում, ու այդ ուղին տուեցի նաեւ քոմփայլերին։ եւ այո, ստացուեց։ կազմարկուեց։

ապա միակ խնդիրը որ մնացել էր՝ ռեսուրս կոմպայլերը՝ fpres֊ը չէր գտնում։ որովհետեւ ես fpc֊ն կանչել եմ լրիւ ուղղով՝ /usr/bin/fpc, իսկ այ որտեղ ա fpres֊ը չէր գտնում։ չգիտեմ, գուցէ makefile֊իս մէջ պէտք ա ինչ֊որ աւելի յստակ PATH֊ը export անէի, բայց fpc֊ն յատուկ արգումենտ ունէր իր ուզած բինարնիկները գտնելու համար՝ -FD, այսպիսով աւելացրի՝ -FD/usr/bin ու յէյյյ, եղաւ քոմփայլը։

էդ ամենակարեւորն էր։

յետոյ պարզուեց որ armhf մեքենայի վրայ մէկ ա կազմարկումը չի անցնում։ ու չգիտես ինչի էնտեղ fpc֊ն աւելի շատ բան ա ուզում կազմարկի ու չի գտնում։ երեւի դեբիանի armhf սբորկան մի քիչ այլ ձեւ էր, չնայած նոյն վերսիաներն էին ծրագրերի, ու նա ուզում էր աւելի շատ լիբ ինքը շինել, քան արդէն ստացել էր։ ու օկ, էդ արդէն բարդ չէր՝ պոչը բռնել էի։ ինչը ասում էր որ չի գտնում, գտնում էի lcl֊ի կամ fpc֊ի ելատեքստերի մէջ՝ տալիս էի իրան։ armhf բիլդն էլ եղաւ։

էդ պահերին մտածել էի որ arm64 բիլդը իզուր տապալուում ա ու պէտք ա ինչ֊որ ձեւ նշել որ չշինի դրա համար, զի fpc-3.0.2֊ը չունի դեռ arm64֊ի սափորտ։ fpc-3.2֊ն ունի, բայց էդ debian beowulf֊ի մէջ այն չկայ։ ու մտածել էի՝ դէ մինչեւ դեբիանը չթարմանայ ու մաեմոն չօգտագործի նոր դեբիան՝ դէ չի լինի։

բայց ինչ֊որ ձեւ սխալ էի սահմանափակում որ պլատֆորմների համար շինի, ու վերջը թողեցի՝ any, ու չեմ հասկանում ոնց՝ arm64֊ի համար էլ բիլդը լրիւ նորմալ անցնում ա։

հա, էս բիլդերի հետ մի խնդիր էլ կար։ fpc֊ի համար գրադարանների ուղիներում կայ x86_64-linux ու կայ arm-linux որը armhf֊ի վրայ ա։ ու ես makefile֊ի մէջ ջոկում էի որն ա ճարտարապետութիւնը՝

ARCH = $(shell arch)

arch քոմանդլայն հրամանը կանչելով։ ու արդէն այդ ստացած $ARCH֊ը տեղադրում էի fpc֊ի ուղիների մէջ։ վերջում ստացած ուղին սէնց սարսափելի տեսք ունէր՝

PARAMS = -MObjFPC -Scgi -Cg -O1 -g -Xg -XX -l -vewnhibq -FD/usr/bin -Fi/usr/lib/lazarus/2.0.0/lcl/nonwin32 -Fu/usr/lib/lazarus/2.0.0/lcl/nonwin32 -Fi/usr/lib/lazarus/2.0.0/lcl/forms -Fu/usr/lib/lazarus/2.0.0/lcl/forms -Fi/usr/lib/lazarus/2.0.0/lcl/interfaces/gtk2 -Fu/usr/lib/lazarus/2.0.0/lcl/interfaces/gtk2 -Fi/usr/lib/lazarus/2.0.0/lcl/widgetset -Fu/usr/lib/lazarus/2.0.0/lcl/widgetset -Fi/usr/lib/lazarus/2.0.0/lcl -Fu/usr/lib/lazarus/2.0.0/lcl -Fi/usr/lib/lazarus/2.0.0 -Fu/usr/lib/lazarus/2.0.0 -Fi/usr/lib/lazarus/2.0.0/lcl/include -Fu/usr/lib/lazarus/2.0.0/lcl/include -Fi/usr/share/fpcsrc/3.0.4/packages/chm -Fu/usr/share/fpcsrc/3.0.4/packages/chm -Fi/usr/share/fpcsrc/3.0.4/packages/chm/src -Fu/usr/share/fpcsrc/3.0.4/packages/chm/src -Filib/$(ARCH)-linux -Fu/usr/lib/lazarus/2.0.0/lcl/units/$(ARCH)-linux/gtk2 -Fu/usr/lib/lazarus/2.0.0/lcl/units/$(ARCH)-linux -Fu/usr/lib/lazarus/2.0.0/components/lazutils/lib/$(ARCH)-linux -Fu/usr/lib/lazarus/2.0.0/packager/units/$(ARCH)-linux -Fu. -Fulib/x86_64-linux/ -FE. -o./project1 -dLCL -dLCLgtk

սա արդէն armhf֊ի աւելացումներով։ x86_64֊ի վրայ դեբիանի կազմարկիչն աւելի քիչ բան էր ուզում գտնել։

հա, ու arch հրամանը որ ինթելի վրայ տալիս էր՝ x86_64, armhf համակարգում վերադարձնում էր՝ armv71։ ապա ստիպուած եղայ կեղտոտ հաք անել՝

ARCH = $(shell arch)
ifeq ($(ARCH),armv7l)
ARCH = arm
endif

օկ, սէնց կազմարկուեց։ ու օհ անակնկալ, նաեւ կազմարկուեց arm64 համակարգում։ գտաւ որ կարծես aarch64 ա ճարտարապետութիւնը ու fpc֊ի ուղիներում էլ ամէնը գտաւ ու կազմարկեց։

էսպէս։

բայց կարեւոր ասածս այլ ա։ սէնց բաներ չեն պահանջում լինել յանճար։ ու լիքը բան չի պահանջում։ ես սրա վրայ նստած էի մօտ 12 ժամ։ ու ամէն անգամ, ամէն պահի վարկած ունէի՝ թէ էլ ո՞նց փորձել։ օրինակ նախորդ գրառման խնդրի հետ՝ թեմայի մէջ չէի ու վարկած չունէի։ իսկ սա՝ ամէն անգամ մի նոր բան էի փորձում։ ու մենք ունենք գործ տարբեր մարդկանց սարքած տարբեր ծրագրակազմերի հետ, տուեալ դէպքում՝ fpc, lazarus, jenkins, debian, ու պէտք ա մօտաւորապէս պատկերացնելով որն ա սխալ գնում բզբզալ մինչեւ ստացուի։ սա հէնց էն not science, trying ձեւն ա։ ու պարզապէս պէտք ա փորձել ու փորձելը երկար ա։ ու խելքը կապ չունի շատ։ համբերատարութիւն ա պէտք։

#տեքնոլոգիաներ #մաեմո #մաեմօ #համբերատարութիւն #փորձ #դեբիան #լինուքս #կազմարկում #ծրագրակազմ

բնօրինակ սփիւռքում(եւ մեկնաբանութիւննե՞ր)

խնդիր ունէի գործի կպնելու։ մեզ մօտ օգտագործուում ա, ո՞նց էր կոչուում՝ citrix unified gateway կարծես, ու երբ կարգիչը փոխեցի՝ չգիտեմ համընկաւ թէ չէ՝ հինը չի միանում, էսէսէդին չի տեսնում, որ փորձեմ՝ էս ծրագիրը սկսեց չկարողանալ կպնել։ գրում էր՝

contact your help desk Entrust root certification authority the issuer of the servers security sertificate ssl error 61

տառապեցի, տառապեցի՝ բան չգտայ։ մէկը գրել էր, սակայն, թարմացրի citrix կլիենտը՝ կպաւ։ վինդովսի վրայ էր իր դէպքը։

սէնց խդնիրների հետ չեմ էլ իմանում ուր փորել։ ու տարբերակ չունէի։ ու ահագին ժամանակ բան չէի փորձել։ յետոյ մի պահ մտածեցի՝ կարո՞ղ ա որ թարմացրել ա էս սոֆթը, հետը եկել են ոչ հնացած սերտիֆիկատներ։ սկսեցի փնտրել էս սոֆթը իր հետ սերտիֆիկատնե՞ր ա բերել, թէ չէ։ գտայ որ բերել ա։ ու էսպէս արի՝

cd ~/ICAClient/linuxx64/keystore
mv cacerts cacerts_
ln -s /usr/share/ca-certificates/mozilla cacerts

ու կպաւ։

#անկապ #ենտերփրայս #ծրագրակազմ

բնօրինակ սփիւռքում(եւ մեկնաբանութիւննե՞ր)