ես սէնց միտք ունեմ, որ գուցէ ֆէյսբուքը, ինստագրամը ստեղծում են այնպիսի կեանքի խնջոյք, զբաղմունք, էնպիսի նոր (հեդոնիստի՞կ) աշխարհ, ուր պատերազմին տեղ չկայ։

ո՞նց ասենք ալիեւը մարդկանց պատերազմ տանի, եթէ իրենք իրենց համար սելֆի են անում ու վերբեռնում, ու լայքեր հաւաքում։ մարդիկ զբաղմունք ունեն, իրենց աւելի դժուար ա խաբել֊տանել մեռնելու։

առաջ էդ խաբելն էլ էր աւելի հեշտ, հեռուից մարդ կը գար, եսիմինչ կասէր, ու երբ մեկուսացուած ես ու տեղեկութեան այլ աղբիւրներ չունես՝ ո՞րտեղից իմանաս։ իսկ հիմա ինտերնետում կը նայես, կը ջոկես որ խաբում են, ու չես ազդուի։

բայց ընդհանուր առմամբ, ինձ թւում ա, էն կողմերում, ուր ֆբ֊ինստագրամ կայ, պատերազմի հաւանականութիւնն անհամեմատ աւելի ցածր ա։ առաջ էլ զբաղմունք ունէին, բայց էդքան ձրի դոպամին ո՞վ էր ստանում։ այն էլ սոցիալական շփումներից։ նէնց չի որ աշխատանք չես արել, ֆոտո ես վերբեռնել, աշխատել ես, որ քեզ նկատեն, շոյեն։

մի քանի օր առաջ կոնդով էի քայլում, գիշերով, ու մարդիկ տներից դուր նստած էին, վիդեօ չաթ էին անում, կամ ինտերնետւում։ մի քանի օր առաջ գիւղերով էի անցնում, ու նոյն պատկերն էր։

չէին ինտերնետւում, թերեւս, միայն երեխաները՝ տեսել եմ հեծանիւ քշելուց, քարերի հետ խաղալուց։ իսկ դեռահասներն արդէն ինտերնետւում են։

իսկ այ իրանի գիւղերում, ասում են, ինտերնետ չկայ։ ու ուր կայ, կիսափակ, ու լաւ չի աշխատում։ ու շատ աւելի քիչ մարդիկ են ինտերնետւում։ էլ չասած որ ֆբ֊ն փակ ա իրենց մօտ։ ու իթ իրենց ապա աւելի հեշտ ա բարձրացնել, տանել մեռնելու, զի չեն ճաշակել ինստագրամ, լօքշ լռուած են։

իսկ այ ճաշակածը՝ ինչի՞ համար թողնի գնայ։ պէտք ա լուրջ պատճառներ լինեն։ ի՞նչ արցախ, ասենք։ դէ մարդիկ հա, նեղուած են, դժգոհ են, «իրենց հողն» են գողացել, ինչպէս իրենց պատմել են, բայց մէկ ա, հո չեն թողնի էս լայքերը գնան անիմաստ մեռնեն, որ ի՞նչ, անկապ ա։

#ֆէյսբուք #ինստագրամ #պատերազմ #համացանց #խաղաղութիւն #մարդիկ

բնօրինակ սփիւռքում(եւ մեկնաբանութիւննե՞ր)

— էն որ ես կամ սփիւռքում, ցուկերբերգին չի խփում, զի ես մէկ ա կամ ֆէյսբուքում։ — ինձ թւում ա մի քիչ խփում ա։ դու սփիւռքում ակտիւ ես, ֆէյսբուքում՝ չէ։ ու իրենց էդ շատ վատ չի, բայց վատ ա։ էդ ոնց որ կին ունենաս, բայց նա ուրիշի հետ ա քնում։ — բայց դէ ունես, կին ա՝ ճաշ ա եփում։ — երեխաներին մանկապարտէզ ա տանում։

#զրոյց #ֆէյսբուք #սփիւռք #ազատութիւն #ապակենտրոնացում

բնօրինակ սփիւռքում(եւ մեկնաբանութիւննե՞ր)

ասք ջաբերի մասին․

ուրեմն, գուգլ թըլքը՝ ջաբեր էր։ ու կարելի էր իրան կպնել ցանկացած ջաբեր կլիենտով։ ու ես մարդկանց բերում էի գուգլ, զի գիտէի, որ իրենք հետեւել են ընդունուած ապակենտրոն տեքնոլոգիային, ու ես կը կարողանամ չաթուել էդ մարդկանց հետ *առանց գուգլում հաշիւ ունենալու*։

եւ գուգլի նշանաբանն էր՝ don’t be evil այն ժամանակ։

յետոյ եկաւ էրիկ շմիդնտը ու իր գրքում «ինչպէս ա աշխատում գուգլը» գրել ա որ ապշել ա երբ տեսել ա, որ ժողովում մէկն ասում ա՝ սէնց քայլ կանենք, էսքան փող կաշխատենք, մէկ էլ մէկը վեր ա կենում, ասում ա՝ բայց չէ որ դա հակասում ա մեր սկզբունքին՝ չար չպէտք ա լինենք, ու մէկ էլ բոլորը համաձայնում են՝ հա, չի կարելի տէնց քայլ անել, ու չեն անում։

ու դէ գուգլի նշանաբանը հիմա փոխուել ա, հիմա՝ do the right thing ա, ճիշտը պէտք ա անեն։ իսկ ճիշտը իրենց կարծիքով, դէ մի հատ ա, ու ասենք դեմոկրատներին աջակցելն ա։ ու շուխուռներ էլ են եղել, հիմա չեմ յիշում, ասենք որ երբ թրամփ ես փնտրում, դեբիլ նկարներ ա բերում, երբ հիլարի ես փնտրում՝ ուրիշ բաներ ա բերում, չգիտեմ, ինչեւէ։

յետոյ դէ բացուեց ֆէյսբուք չաթը։ ու այն էլ էր ջաբեր։ մի տարբերութեամբ՝ չէր լինում չաթուել այլ ջաբեր սպասարկիչների մարդկանց հետ։ ու ես հա, կարգաւորում էի ջաբեր կլիենտը, ֆբ֊ի իւզերնէյմով ծածկագրով կպնում էի ֆբ֊ին, տալիս էր ընկերներովս լի ցանկ, չաթւոմւ էի։ բայց ֆբ֊ի հաշուով, ոչ թէ այլ հաշուով։

այսինքն նոյնն էր, ինչպէս եւ գուգլի դէպքում, բայց գուգլը չէր փակել այլ սպասարկիչների հետ չաթուելու հնարաւորոթւիւնը, որը լռելեայն կար, իսկ ֆէյսբուքը՝ փակել էր։

ու երբ ես գնացի ֆբ֊ից, մարդիկ ինձ ասում էին՝ հետ արի, թէ չէ չես կարող մեզ հետ չաթուել։ ու ես փորձում էի իրենց բացատրել, որ նէնց չի որ ես չեմ կարող իրենց հետ չաթուել, էդ իրենց չեն թողնում ինձ հետ չաթուել։ իրենց ֆէյսբուքը արհեստական ձեւերով չի թողնում։ իսկ իրենց մտքով չի անցնում որ էդպէս ա։

#չաթ #ֆէյսբուք #գուգլ #ջաբեր #ապակենտրոնացում #ազատութիւն

բնօրինակ սփիւռքում(եւ մեկնաբանութիւննե՞ր)

նէնց եմ վիրաւորւում ֆէյսբուքից, երբ թռնում ա դէմքիս, ասում ա՝ գրանցուիր, ու պատասխանը, որ առաջարկում ա, կամ այո ա, կամ՝ ոչ էս պահին։ տիպա դէ իրան չես կարող մերժել, միայն էս պահին չես գրանցուի։

ու նոյնը տելեգրամն ա, չեմ յիշեր որ դէպքում, էլի գրում էր՝ ոչ էս պահին, ու էդ բնաւ ազատ ծրագրի վարքի կուլտուրա չի։

#ազատ_ծա #ֆէյսբուք #տելեգրամ #ազատութիւն

բնօրինակ սփիւռքում(եւ մեկնաբանութիւննե՞ր)

ուրեմն, ասում են ֆէյսբուքում կայ «այսպէս մի արէք» անունով խումբ։ ասում եմ, ու մտածում թէ տես, լրիւ այլ աշխարհից շշուկներ են։ ասենք, ամերիկայի մասին էդպէս չեն ասում, զի այնտեղից աւելի շատ տեղեկութիւններ կան, կարելի ա հազար ու մի աղբիւրից ստուգել։ իսկ այս դէպքում՝ ասում են, տէնց խումբ կայ։

այնտեղ լցնում են ճանապարհային երթեւեկութեան հետ կապուած տեսանիւթեր, նկարներ, թէ էս մարդը սէնց արեց, նա սէնց, ու տէնց մի արէք։

մէկն էլ դրել էր մեքենայի նկար, որը կայանած ա հէ՛նց անցումի վրայ։ իսկ մեքենայի վրայ կպցրած ա ստիկեր՝ դէմ եմ ապօրինի տուգանքներին։

ու մէկ էլ ինչ֊որ մարդիկ են գալիս, ասում են, թէ մեր քրոջ մեքենան ա, հանէք ստեղից նկարը։ մոդերատորն էլ խմբի աղջիկ ա, (թէ՞ շփոթում եմ), ու տէնց իրենց ընդդիմանում ա։

ու լիքը աղջիկների վրայ, ասում են, ճնշումներ են լինում, որ իրենք իրենց դրած նիւթերը հանեն, կամ այդ աղջիկներն են աւելի համաձայնող, ու չեն կարողանում ճնշումներին դիմանալ, ու աղջիկները հակուած են ոչ թէ իրենք իրենց անունից փոստել, այլ տալ ադմինին, նա փոստի։

ու սա ինչի՞ մասին ա ինձ համար։

այն մասին, որ ֆէյսբուքի փոլիսին, երբ անոնիմ լինել չես կարող, ենթադրում ա, որ ադմինը, կամ էդ փոստող մարդիկ, կարող են ենթարկուել ճնշումների։

#ֆէյսբուք #դիմագիրք #երեւան #հասարակութիւն

բնօրինակ սփիւռքում(եւ մեկնաբանութիւննե՞ր)

աաա, ֆբ֊ն փորձում ա ապակենտրոնացմանը դէմ եւս մի քայլ անել՝

As Facebook shut down their APIs to post into peoples timelines, the Facebook integration is now removed.

էլ չի լինի ֆբ քրոսփոստել։

դէ, արժանավայել հասարակութիւնը սրան կը պատասխանէր, եթէ գիտակցէր, իհարկէ, որ խաբուած ա, ոչ թէ երջանիկ լինէր որ ցուկերբերգ ձաձան հրաշալի սպասարկում ա առաջարկում։

յիշում եմ, երբ ես առնետի ջաբեր հաշուով չաթւում էի ջիմէյլի ծանօթների հետ, ֆբ֊ի ժողովորդն ասում էր, թէ արի ֆբ, թէ չէ չես կարողանում մեզ հետ չաթուել։

ես էլ ասում էի՝ բայց էդ նէնց չի որ ես չեմ կարողանում, էդ ձեզ չեն թողնում։

#ֆէյսբուք #դիմագիրք #ազատութիւն

բնօրինակ սփիւռքում(եւ մեկնաբանութիւննե՞ր)