փարիզի դէպքերի վերաբերեալ ուզում եմ նշել, որ

— ոստիկանութիւնը բռնութիւն չի գործել։ ոստիկաններն ահաւոր զգոյշ էին, որ չվնասեն ըմբոստներին։ յաղթակամարի հրապարաում դրուած ջրցան մեքենան, որ տեսնում էր, մի քանի հոգի հաւաքուել են, կարող էր մի հոսք ջուր նետել իրենց վրայ, իրենք էլ կը ցրուէին։ ու ըմբոստները լաւ էլ օգտուել են էդ վիճակից, նեղել են ոստիկաններին, ոնց կարող են։ ու էդ օկէյ ա։

— այն, որ որոշ մարդիկ մտել են յաղթակամարի թանգարանը աւիրել են, դա բոլորի կողմից դատապարտւում ա։ ու ասում են, դէ, դեբիլներ են, լինում են դեբիլներ։ ու շարժման հետ չեն կապում։

բայց ոչ միայն շարժման հետ չեն կապում, չեն կապում նաեւ իշխանութեան սադրանքների հետ։ ոչ մէկի մտքով չանցաւ ասել, որ սրանք իշխանական սադրիչներ են, ով եկել թանգարանը վնասել են, որ իշխանութիւնը մարտի մէկ անի իրենց։ զի դէ, էդ անհնար ա։

#փարիզ #քաղաքականութիւն

բնօրինակ սփիւռքում(եւ մեկնաբանութիւննե՞ր)

Ես արդեն այցելել էի Հայաստանը կոմունիստների ժամանակ, մօտ 35֊40 տարի առաջ, եւ մնացել մօտ 15 օր։ Բարդ է համեմատել այն Հայաստանը այսօրուայ Հայաստանի հետ։ Այն ժամանակ ձեռքերս կապած էին, մեզ տրամադրել էին ուղեկցութեամբ մեքենայ՝ հինգ հոգի անդադար հետեւում էին մեր բոլոր քայլերին։ Մեզ տանում էին ու ցոյց էին տալիս այն, ինչ ուզում էին ցուցադրել։ Ամենուր, ուր գնում էինք, մեզ արդեն սպասում էին, պատրաստ էին ընդունել, բնակավայրի ղեկավարը մեզ դիմաւորում էր վոդկայով եւ այլն։ Ինձ չէին թողնում նկարել հին տներ, հին գիւղեր։ Նոյնիսկ մի անգամ բռնեցին, երբ շուկայում մուրացկանի էի լուսանկարում։ Այն ժամանակ տարուած էի աղքատ, մուրացկան, խեղճ կերպարներով։ Լուսանկարում էի ողորմելի, կոյր, խեղուած, թշուառ մարդկանց։ Շուկայում ինձ մօտեցան եւ հարցրին ինչի համար եմ նկարում։ Ես բացատրեցի, որ ոչ մի չար միտք չունեմ, եւ ինձ ազատ արձակեցին, նաեւ իրենց ասացին որ ես կառավարութեան հովանու տակ եմ։

Ինձ համար՝ Փարիզից եկածի համար, այն ժամանակուայ Հայաստանը շատ տարօրինակ էր։ Ես տեսայ շուկայում մի քանի հոգի՝ մէկ ծաղիկ ձեռքին։ Եւ ինձ բացատրեցին, որ իրօք, հենց մէկ ծաղիկ են վաճառում։ Իրենք, ասենք, վարդերի մի թուփ ունեն, այն ծաղկել է, ու իրենք այսպէս, մի մի ծաղիկ կտրում բերում են վաճառելու… ինձ համար դա շատ տարօրինակ էր։ Այստեղ, Ֆրանսիայում, մի ծաղիկը կարելի է եւ դեն նետել, իսկ այնտեղ մի ծաղիկը շքեղութիւն էր։ Տան տէրը, ուր ես մնում էի, վերցրեց մի նարինջ (նարինջները սովետի ժամանակ շքեղութիւն էին) ու ասաց՝ «սա Մոսկվայից են բերել»։ Սեղանի մօտ մենք 5֊6 հոգի էինք, ու նա բաժանեց նարինջը մասերի ու ամէն մէկին մի բաժին դրեց ափսէի մէջ։ Այդքան փոքր կտոր նարինջը աւելի համեղ է թւում։ Իմ տպաւորութիւնն էր, որ երկիրը շատ աղքատ է։

Իսկ այս անգամ, երբ եկայ, ինչ ուզես կար։ Կարելի էր մտածել, որ ինչ֊որ ֆրանսիական քաղաքում ես ապրում։ Ճիշտ է, շատ էին վերանորոգման աշխատանքները։ Քաղաքում մարդիկ վխտում են, շատ մարդիկ։ Երեւում է, որ ամէնը առաջ է շարժւում։

«Ես սիրում եմ տխրութիւնը» հարցազրոյց Ժանսեմի հետ (ռուսերէն)

#խսհմ #սովետ #հայ֊նկարիչներ #Ժանսեմ #Հովհաննես֊Սեմերջեան #արվեստ #պատմութիւն #Երեւան #Հայաստան #Փարիզ #ազատութիւն

բնօրինակ սփիւռքում(եւ մեկնաբանութիւննե՞ր)

Փարաջանովը՝ աղջիկների (հայ, վրացի), հնդկական կինոյի, Աշիկ Քերիբի, Բերիայի, Լենինի, Գորբաչովի ոտքգրի երկարութեան, Ռեյգանի, Փելեշեանի, կինոյի, ու այն մասին, ինչպէս է նա բռնաբարել հարիւրաւոր կոմունիստների, կատւի ու իրեն ճանապարհ տւողների մասին, սովետի կլիմաքսի, եւ այն մասին, թէ ինչպէս ապրել Նիւ֊Յորքում քսան դոլարով մասին՝ http://svidetel.su/audio/1817

#параджанов #интервью #cccp #ссср #кпсс #макашов #берия #ленин #горбачёв #рейган #пелешян #тарковский #довлатян #майлян #чхеидзе #кино #саган #коммунисты #изнасилование #ашик-кериб #перестройка #эйзенштейн #гомосексуализм #репрессии #лагерь #зона #пикассо #сарьян #париж #тбилиси #арарат #армения #карабах #арцах #азербайджан #гласность #украина #россия #кинематограф #фашизм #феллини #исповедь #книги #Փարաջանով #հարցազրոյց #աղջիկներ #հայեր #վրացիներ #Բերիա #Լենին #Գորբաչով #վերակառուցում #աշիկ֊քերիբ #աշուղ֊ղարիբ #აშიკი-ქერიბი #Aşıq-Qərib #կինո #սովետ #խսհմ #կոմունիզմ #կոմկուս #էյզենշտեյն #դուլաթեան #մայիլեան #փելեշեան #չխեիձե #բռնաբարութիւն #համասեռականութիւն #ճամբարներ #թբիլիսի #փարիզ #քաղքենիութիւն #տարկովսկի #պիկասո #սարեան #հայաստան #ղարաբաղ #արցախ #սինեմատոգրաֆ #ադրբեջան #ֆաշիզմ #ֆելինի #գրքեր

բնօրինակ սփիւռքում(եւ մեկնաբանութիւննե՞ր)

параджанов  интервью  cccp  ссср  кпсс  макашов  берия  ленин  горбачёв  рейган  пелешян  тарковский  довлатян  майлян  чхеидзе  кино  саган  коммунисты  изнасилование  ашик-кериб  перестройка  эйзенштейн  гомосексуализм  репрессии  лагерь  зона  пикассо  сарьян  париж  тбилиси  арарат  армения  карабах  арцах  азербайджан  гласность  украина  россия  кинематограф  фашизм  феллини  исповедь  книги  Փարաջանով  հարցազրոյց  աղջիկներ  հայեր  վրացիներ  Բերիա  Լենին  Գորբաչով  վերակառուցում  աշիկ֊քերիբ  աշուղ֊ղարիբ  აშიკი-ქერიბი  Aşıq-Qərib  կինո  սովետ  խսհմ  կոմունիզմ  կոմկուս  էյզենշտեյն  դուլաթեան  մայիլեան  փելեշեան  չխեիձե  բռնաբարութիւն  համասեռականութիւն  ճամբարներ  թբիլիսի  փարիզ  քաղքենիութիւն  տարկովսկի  պիկասո  սարեան  հայաստան  ղարաբաղ  արցախ  սինեմատոգրաֆ  ադրբեջան  ֆաշիզմ  ֆելինի  գրքեր