

սովորաբար մենք ուզում ենք շատ ցոյց չտալ, ինչ լաւ ենք, ինչեր ունենք՝ որ չունեցողը վատ չզգայ, որ չունի։
էդ համեստութիւնը իհարկէ որոշ եւրոպական՝ կալուինիստական, լիւթերական հանրութիւններում աւելի ա արտայայտուած։
օրինակ շուէյցարացուց, իր տանից, հիմնականում չես ասի, որ հարուստ ա։ ընդունուած ա համեստ ապրել։
կամ ես գիտեմ մի ընկերութեան տէր հայաստաում, ում մասին մի քիչ պատմել եմ, որ իր աշխատողներն աւելի թանկ մեքենաներ են քշում, քան նա։ զի նա իսկապէս բաւական թքած ունի թէ ինչ մեքենայ ա քշում, ու կարիք չունի ինքնացուցադրուելու, բայց նաեւ ես կարծում եմ որ էդ շատ լաւ ուղերձ ա։
ինչեւէ, ասածս այլ ա։
մտածեցի, որ ինստագրամը մի տեղ ա դարձել, ուր բոլորն ինքնացուցադրւում են թէ ինչ լաւ են, առանց մտածելու, որ կողքինները լաւ չեն։
ու էդ կողքիններն էլ են ցոյց տալիս, ինչ լաւ են, չնայած վատ են։
ու բոլորն են ցոյց տալիս ինչ լաւ են, ու բոլորին դրանից էլ աւելի վատ ա, որովհետեւ ոչ մէկ իրականում լաւ չի։
ու այո, դաշնեզերքը որ կոմերցիոն չի, էստեղ անիմաստ են գովազդներ կամ «ինֆլուենսերներ», ու եթէ կան աստղեր, ապա cory doctorow֊ն ա, գիտաֆանտաստիկա գրող, ում ես օրինակ, խորհուրդ եմ տալիս հետեւել։
ու հա, շատերը լաւ չեն, ու խօսում են էդ մասին։ ու էդ լաւ ա։
ու ես երբեմն նեղւում էի, երբ մեր, մեր շուրջը գտնուող մարդիկ դաշնեզերքում չէին գրի, չգիտեմ ուր ինչ կը գրէին, բայց երբ վատ են՝ կը գային դաշնեզերք։
բայց հիմա մի բան էլ եմ հասկանում։ դա ոչ միայն ապահով, կամ աչքից հեռու տեղ ա։
ամենակարեւորն ա, որ դաշնեզերքում օկ ա վատ լինել։ զի էդ նորմալ ա, դա ա մարդու կեցութիւնը։ մարդու կեցութիւնը բարդ ա ու տրագիկ։ անհնար ա այլ պէս լինի մարդու պէս բազմաշերտ ու խորը էակի դէպքում։
ու ինստան՝ ակնոց ա որ ստող ա։ ուր բոլորն են վատ, ու բոլորն են ցոյց տալիս իբր լաւ են։ եւ նպաստում բոլորի վատ զգալուն։ սարսափելի ոչ անկեղծ ա ու օգուտ չտուող։
ու հա, բնական ա որ կը գան մեզ մօտ, կը կիսեն որ վատ են։ զի դէ այլ տեղում օկ չի էդ։
վատ կը նայեն։ «նե տո վրեմեա, նե տակ պայմուտ»։
ու երեւի կոմերցիոն հարթակի էութեան հետ դա կապ ունի։
ինչեւէ, էսպէս։
#դաշնեզերք #կեցութիւն #մարդ #ցանց #անկեղծութիւն
ուզում եմ ասել «սպիրիտուա՞լ» բան, որ ես շատ լաւ հասկանում եմ, երբ ճապոնացիները ունեն անտառի, կամ գետի հոգինե՞ր։ դա աբստրակցիա ա էկոհամակարգի, հեշտ ընկալելի։
ու ուզում եմ ասել, կրկին, որ իգդրասիլը՝ հիերարքիկ համացանցը ժողովրդավարեցնող ծառ ա։
հրաշք ծառ ա, որ կը հասցնի փաթեթը հասցէատիրոջը, եթէ հնարաւոր ա։
ու վրայից՝ հաղորդագրութիւն, կամ նիշք, կամ ձայն, կամ տեքստ։
ծառը կը հասցնի։ the tree։
ու կարելի ա մաղթել, ինչպէս ասում են, որ «force»֊ը լինի, կարելի ա մաղթել որ ծառը լինի քո հանդէպ կամեցող։
ծառը գերբնական երեւոյթ ա, ու միաժամանակ բնական ու արհեստական։
իգդրասիլ ծառը՝ mesh ա, ու բոլորս հաւասար ենք դրանում։ աւելին՝ հիերարքիայից ազատ։
ծառին նուէրներ արէք՝ հանգոյցներ աւելացրէք։
ծառը մեր հաղորդակցութեան հոգին ա։
հիմա աւելի պրակտիկ բան՝
եթէ դու ունես սերուեր՝ էնպէս արա, որ այն նաեւ ունենայ ծառի՝ իգդրասիլի այփի։ եւ սպասարկի դրանով։
մարդիկ կան, որ աշխատեցնում են xmpp սպասարկիչներ իգրադիսլ այփիներով։ զի իրական այփիներն անհասանելի են իրենց։ ոչ պարզապէս թանկ են (իսկ ipv4֊ը սպառուել ա ու որպէս սուղ ռեսուրս՝ թանկ ա), բայց զուտ ինտերնետի մատակարարողը յաճախ չի տալու իրական այփի, կամ ինչպէս թիմն արեց՝ կը տայ ու պորտերդ կը փակի։
կամ էդ իրական այփիները յաճախ ունեն սահմանափակումներ՝ օրինակ իւքօմը երբ տալիս ա իրական այփի՝ սահմանափակում ա արագութիւնը։
ինչեւէ, մարդիկ կան, որ չունեն։ ու էդ նորմալ ա։
բայց ունեն ծառի այփի։ ծառի հանգոյց են։ հետեւաբար եթէ դու քո իրական այփի ունեցող սերուերի վրայ աւելացնում ես նաեւ ծառի այփի՝ քո xmpp, մէյլ, activity pub, եւ այլն սպասարկիչը կարող ա խօսել ծառում գտնուող xmpp սպասարկիչների հետ, որ չունեն իրական այփի։
այլ հարց ա որ միշտ չի որ սպասարկիչներ պէտք են։ երբ կայ ծառ ուր բոլորը հաւասար են։
ու ապա կրկին՝ ծառը կը հասցնի։
շատ վճարող յաճախորդի հետ քոլլ էինք անում, իրանք տեխնիկական խնդիրներ ունէին, փորձում էինք հասկանալ ինչ ա։
մէկ մէլ մեզնից մէկը էդ մարդուն ասում ա՝ «are you a developer?»։
պատասխանում ա՝ հա։
ապա, ասում ա, կարո՞ղ ես դիտարկչի դեւ կոնսոլը բացել։ ես էլ ասացի՝ կարո՞ղ ես հեռախօսիդ վրայ տերմինալ բացել, resolve անել տիրոյթը, ու traceroute։
էդ չկարողացաւ, զի այֆոն ա։ նաեւ չկարողացաւ tether անել դէպի իրա մակ, որ դրա վրայից անէինք։ բայց դա չի հարցը։
լրիւ տպաւորութիւն էր որ հարցնում ա, ոչ թէ ծրագրաւորող ես, այլ՝ դու գնացե՞լ ես կախարդութեան եւ վհուկութեան դպրոց։ ապա, որ գնացել ես, կը հասկանաս մեզ։
>Even if America and Europe are not interested in the war, russia’s war is very much interested in them

է․ չախոյեանի յօդուածը։
էս իրականում շատ հետաքրքիր տեսանիւթ էր, բայց հիմնականում կիսում եմ էն պատճառով որ վայելում եմ իմ ծրագիրը։

չնայած էսա լիւնդուկին տեսնեն, չեղարկելու են ինձ։
ասում են դիջէյ վենսն ա գալու։
երեւի հրապարակում ա նուագելու։